Icerige gec

/ 04

Makaleler

8 hukuki alanda hazırlanmış 40 bilgilendirici makale. Alan filtresi ile konunuzu bulun.

İş Sözleşmesi Fesih Türleri

İş sözleşmesi; haklı, geçerli veya haksız nedenle feshedilebilir. Fesih türü, hem işçinin hem işverenin hukuki sorumluluğunu belirler.

  • Haklı fesihte ihbar süresine ve tazminata gerek kalmaz
  • Geçerli fesih (ekonomik veya performans sebepli) ihbar ve kıdem tazminatı gerektirir
  • Haksız fesihte işçi işe iade veya tazminat talep edebilir
  • İşçinin haklı feshi; ücret ödenmemesi, mobbing veya sağlığı tehdit eden koşullar gibi durumlarda söz konusu olur
  • Fesih bildirimi yazılı yapılmalı, sebebi açıkça belirtilmelidir

Fesih öncesinde prosedürün eksiksiz uygulanması, olası işe iade veya tazminat davalarını önleyebilir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı

Kıdem ve ihbar tazminatı, hizmet ilişkisinin belirli koşullarla sona ermesinde işçiye yapılan önemli ödemelerdir. Hesaplama yöntemi ve hak kazanma koşulları kanunda düzenlenmiştir.

  • Kıdem tazminatına hak kazanmak için en az bir yıl kesintisiz çalışma şarttır
  • Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret esas alınır
  • İhbar tazminatı, sözleşmenin ihbarsız feshinde ödenir
  • İhbar süreleri kıdeme göre değişir: iki ila sekiz hafta arasındadır
  • İşçi istifa ederse kural olarak kıdem tazminatı hakkını yitirir

Hesaplama hatalarının önüne geçmek için her çalışma dönemi, ücret artışları ve yan ödemeler ayrıntılı biçimde belgelenmelidir.

İşyeri Kazası ve Tazminat

İş kazası; işverene, kendi ihmalini ispat etse dahi ağır hukuki sorumluluklar yükler. Sosyal güvenlik ve hukuki tazminat yolları birlikte değerlendirilmelidir.

  • Kaza derhal SGK'ya ve kolluk kuvvetlerine bildirilmelidir
  • Kazanın SGK tarafından iş kazası sayılması işçiye önemli haklar tanır
  • İşçi veya yakınları maddi ve manevi tazminat için iş mahkemesine başvurabilir
  • Đşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması kusurunu ağırlaştırır
  • Hesaplama yönteminde aktüer bilirkişi raporu belirleyici rol oynar

Olay yerine ilişkin fotoğraf, tanık beyanı ve sağlık kayıtları kaza anından itibaren titizlikle korunmalıdır.

İşçi Alacakları Davası

Ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti ve prim gibi alacakların ödenmemesi hâlinde işçinin iş mahkemesi aracılığıyla bu alacakları talep etme hakkı vardır.

  • Ücret alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulanır
  • Fazla mesai alacağı için aylık 270 saati aşan çalışmanın ispat edilmesi gerekir
  • İşverenin ödeme belgesi istenmeksizin nakden yaptığı ödemeler ispat güçlüğü yaratır
  • Arabuluculuk, iş mahkemesinden önce zorunlu ön aşamadır
  • Toplu iş sözleşmesi varsa daha yüksek alacak talep hakkı doğabilir

Maaş bordrosu, banka dekontları ve mesai çizelgelerinin saklanması, ileride doğabilecek bir davada delil açısından kritik değer taşır.

Yıllık İzin ve Fazla Mesai Hakları

İş Kanunu yıllık ücretli izin ile fazla çalışmayı ayrıntılı biçimde düzenler. Bu hakların kullanımı ve para karşılığı talep edilmesi farklı koşullara bağlıdır.

  • Bir yılı doldurmuş işçi yıllık ücretli izne hak kazanır (14–26 gün, kıdeme göre)
  • Yıllık izin işçinin rızası alınmadan paraya çevrilemez; ancak iş sona erince ödenir
  • Fazla mesai ücretinin yüzde elli zamlı ödenmesi kuraldır
  • İşçi, fazla mesaiye yıl içinde en fazla 270 saat katılmak zorundadır
  • Fazla çalışma, serbest zaman olarak da kullandırılabilir

İzin kayıtlarının yazılı tutulması ve mesai çizelgelerinin düzenli saklanması, ileride doğabilecek anlaşmazlıklarda belirleyici öneme sahiptir.

Bu içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut bir uyuşmazlıkta dosyanın ayrıntıları ayrıca değerlendirilmelidir.

İletişime Geçin →
WhatsApp ile yazınMakaleler — Av. Ömer Demir Hukuk & Danışmanlık